JAN STAPIŃSKI



Urodzony 21 grudnia 1867 r. w Jabłonicy Polskiej (przysiółek Budzyń), zmarł 17 lutego 1946 r. w Krośnie.
Spoczywa na Cmentarzu Komunalnym w Krośnie.
Naukę pobierał w Przemyślu, Sanoku i Jaśle, gdzie w 1889 r. zdał maturę. W czasie nauki w Jaśle dołączył do tajnej działalności niepodległościowej. Od 1887 r. działał w organizacji „Orzeł Biały”, a następnie zorganizował koło Ligi Narodowej i był jego kierownikiem. W tym samym czasie rozpoczął działalność w ruchu ludowym, współpracując m.in. z pismami ks. Stanisława Stojałowskiego „Wieniec” i „Pszczółka”. Występował na wiecach na terenie całej Galicji. Podjął studia prawnicze na Uniwersytecie Lwowskim, które później przerwał.
Sekretarz pierwszego włościańskiego komitetu wyborczego w Jaśle (1888), współzałożyciel Ludowego Towarzystwa Zaliczkowego i Ochrony Własności Rolnej w Wadowicach (1889), sekretarz Towarzystwa Przyjaciół Oświaty we Lwowie (1889). Był współredaktorem „Kuriera Lwowskiego” (1894-1903), wydawcą „Gazety Powszechnej” w Krakowie (1909-1910) i autorem wielu broszur. Od 1902 był redaktorem naczelnym pisma „Przyjaciel Ludu”.
Działał aktywnie w ruchu ludowym na terenie całej Galicji. Był jednym z założycieli i sekretarzem Stronnictwa Ludowego, a w późniejszych latach prezesem tej partii działającej już jako Polskie Stronnictwo Ludowe. W latach 1898-1900 i 1907-1918 zasiadał w parlamencie austriackim w Wiedniu oraz był wiceprezesem Koła Polskiego w austriackiej Radzie Państwa. W 1913 stanął na czele rozłamanego stronnictwa PSL Lewica. W latach 1919-1922 i 1928-1930 był posłem na Sejm II Rzeczypospolitej.
W 1934 r. wycofał się z życia politycznego. We wrześniu 1910 r. otrzymał tytuł obywatelstwa honorowego miasta Łańcut, a 11 listopada 1937 r. został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Po zakończeniu wojny mieszkał w Haczowie.
Został patronem ulic w Białej Podlaskiej, Sanoku, Krośnie i szkoły podstawowej w Długiem. Powstała również seria znaczków pocztowych z jego podobizną.





