{"id":1807,"date":"2018-10-24T12:36:38","date_gmt":"2018-10-24T10:36:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.muzeum.brzozow.pl\/?page_id=1807"},"modified":"2021-03-09T09:50:12","modified_gmt":"2021-03-09T08:50:12","slug":"tworzyli-wspolnote-religijna-i-panstwowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/?p=1807","title":{"rendered":"Tworzyli wsp\u00f3lnot\u0119 religijn\u0105 i pa\u0144stwow\u0105"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-drop-cap\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Brzozowskie Spotkanie Muzealne w \u015brodowe popo\u0142udnie 25 kwietnia zosta\u0142o po\u015bwi\u0119cone pocz\u0105tkom <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">pa\u0144stwowo\u015bci polskiej \u2013 proble- matyce tak odleg\u0142ej <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">od wsp\u00f3\u0142czes- no\u015bci, jak i budz\u0105cej sporo pyta\u0144, a przez to i kontrowersji. Dzieje si\u0119 tak za spraw\u0105 r\u00f3\u017cnorodnych interpretacji stosunkowo nielicznych \u017ar\u00f3de\u0142 i niekiedy do\u015b\u0107 nieszablonowych wniosk\u00f3w. Kto\u015b, kto uwa\u017ca\u0142by, <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">\u017ce \u2013 poruszane zw\u0142aszcza w ub.r. rocznicowe kwestie dotycz\u0105ce wprowadzenia chrze\u015bcija\u0144stwa na terenie obecnych ziem polskich i zak\u0142adania fundament\u00f3w <\/span><br><span style=\"font-size: 14pt;\"> pa\u0144stwa \u2013 wyja\u015bni\u0142y wiele, nale\u017ca\u0142by do bardzo odwa\u017cnych konsument\u00f3w historii. W\u0142a\u015bciwie o okresie sprzed ponad tysi\u0105ca lat na obecnych ziemiach ojczystych <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">pewnik\u00f3w jest niewiele. Nawet najbardziej podstawowe, podr\u0119cznikowe \u2013 wydawa\u0142oby si\u0119 \u2013 informacje obarczone s\u0105 w\u0105tpliwo\u015bciami, np. dziennej daty Mieszkowego chrztu dopatrujemy si\u0119 w Wielkiej Sobocie 966 r., ale nie mamy stuprocentowej pewno\u015bci, \u017ce sakramentalna <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">celebra odby\u0142a si\u0119 rzeczywi\u015bcie 14 kwietnia, ba\u2026 nawet utrwalona powszechnie data roczna chrztu bywa podwa\u017cana i mo\u017ce by\u0107 lokowana w przedziale pomi\u0119dzy <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">960 a 967 r. Nawet konkretnego miejsca tego\u017c prze\u0142omowego aktu naszych dziej\u00f3w nie znamy, a w rachub\u0119 <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">wchodzi lista kilku miast od Ratyzbony i Pragi po kt\u00f3ry\u015b <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">z pola\u0144skich grod\u00f3w w dzisiejszej Wielkopolsce.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Tym bardziej ciekawe wydawa\u0142o si\u0119 spojrzenie na pocz\u0105tki dziej\u00f3w ojczystych zaprezentowane przez go\u015bci spotkania w ratuszu \u2013 dw\u00f3ch historyk\u00f3w-regionalist\u00f3w zwi\u0105zanych z Dukl\u0105. Rol\u0119 wprowadzenia pe\u0142ni\u0142 referat <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">o pierwszych Piastach i pocz\u0105tkach chrze\u015bcija\u0144stwa <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">w ich pa\u0144stwie. Autor \u2013 Stanis\u0142aw Kalita, zawodowy <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">i \u201epraktykuj\u0105cy\u201d historyk, nauczyciel tego przedmiotu, absolwent Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, popularyzator przesz\u0142o\u015bci Dukli i okolic na \u0142amach prasy, kartach <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">ksi\u0105\u017cek, portalach internetowych i antenie radiowej, <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">cz\u0142onek zarz\u0105du i rzecznik prasowy Towarzystwa <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">\u015awi\u0119tego Jana z Dukli \u2013 podj\u0105\u0142 si\u0119 trudnego zadania, bowiem nie jest \u0142atwo syntetycznie opisa\u0107 tak skomplikowane, wielow\u0105tkowe i w sporej mierze hipotetyczne <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">okoliczno\u015bci tworzenia podstaw organizacji pa\u0144stwowej, ko\u015bcielnej, militarnej itd. Wyja\u015bniaj\u0105c motywy wsp\u00f3lnego zg\u0142\u0119biania dziej\u00f3w sprzed tysi\u0105ca lat przez siebie <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">i drugiego z autor\u00f3w, stwierdzi\u0142: \u201ePocz\u0105tki pa\u0144stwa <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">polskiego, kszta\u0142towanie si\u0119 \u015bwiadomo\u015bci narodowej, przyj\u0119cie chrztu to tematy szerokie, a zarazem niezwykle ciekawe. Dlatego b\u0119dziemy si\u0119 starali zarysowa\u0107 niekt\u00f3re kwestie, zd\u0105\u017cymy tylko dotkn\u0105\u0107 pewnych temat\u00f3w, postaramy si\u0119 pa\u0144stwa w miar\u0119 naszych mo\u017cliwo\u015bci zainteresowa\u0107 korzeniami pa\u0144stwa polskiego \u2013 takie jest nasze przes\u0142anie\u201d.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Dukielski historyk przyzna\u0142 tak\u017ce, odnosz\u0105c si\u0119 do fundamentalnego wydarzenia dziej\u00f3w ojczystych: \u201eWielokrotnie zastanawiali\u015bmy si\u0119, dlaczego Mieszko I zdecydowa\u0142 si\u0119 na przyj\u0119cie chrztu, czy mia\u0142 inne rozwi\u0105zanie. Moje i nasze przemy\u015blenia wsp\u00f3lne: wydaje nam si\u0119, \u017ce wynika\u0142o to z g\u0142\u0119bokiej analizy sytuacji, w jakiej znalaz\u0142o si\u0119 polskie pa\u0144stwo czy te\u017c plemiona polskie, m.in. Polanie. Zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z niemo\u017cliwo\u015bci utrzymania pa\u0144stwa, kt\u00f3re nie wchodzi\u0142o do wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skiej w tym okresie. Obawia\u0142 si\u0119 izolacji <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">w dalszej czy bli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci. By\u0142 politykiem na owe czasy niezwykle inteligentnym i zarazem sprytnym, <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">dobrze poinformowanym o sytuacji politycznej <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">w Europie. Zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce Polska mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 obiektem ataku motywowanego nawracaniem na wiar\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105\u201d.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Autor wyst\u0105pienia pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 tak\u017ce cytatem <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">z ubieg\u0142orocznej audycji radiowej, w kt\u00f3rej prof. Jacek Banaszkiewicz stwierdzi\u0142: \u201eBez tego aktu na pewno <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">Polski by nie by\u0142o. Absolutnie nie da\u0142oby si\u0119 jej utrzyma\u0107. S\u0105dz\u0119, \u017ce nie przyj\u0105\u0107 chrztu to zostawi\u0107 luk\u0119 polityczn\u0105, w kt\u00f3r\u0105 wszystko mo\u017ce wej\u015b\u0107. Znaczenie przyj\u0119cia chrze\u015bcija\u0144stwa dla kszta\u0142tuj\u0105cej si\u0119 Polski jest niepodwa\u017calne. Jednak o tym szczeg\u00f3lnym momencie <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">w naszych dziejach tak naprawd\u0119 \u2013 przywo\u0142uj\u0105c fakty \u2013 mo\u017cemy powiedzie\u0107 niewiele. Trudno o \u017ar\u00f3d\u0142a, kt\u00f3re by pokaza\u0142y, jak \u00f3w pocz\u0105tek polskiego chrze\u015bcija\u0144stwa naprawd\u0119 wygl\u0105da\u0142\u201d.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Kontynuuj\u0105c sw\u00f3j wyw\u00f3d, Stanis\u0142aw Kalita stwierdzi\u0142: \u201eMieszko I przyj\u0105\u0142 chrzest i zjednoczy\u0142 plemiona s\u0142owia\u0144skie mi\u0119dzy Bugiem a Odr\u0105. Stworzy\u0142 podstawy <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">pa\u0144stwowo\u015bci polskiej. Geniusz polityczny Mieszka I <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">i jego decyzja przyj\u0119cia chrze\u015bcija\u0144stwa stawia\u0142a Polsk\u0119 w elicie \u00f3wczesnych narod\u00f3w Europy i o tym \u2013 my\u015bl\u0119 \u2013 Mieszko I by\u0142 przekonany, podejmuj\u0105c tak\u0105 decyzj\u0119. Umacnia\u0142a tak\u017ce jego si\u0142\u0119 polityczn\u0105, wprowadza\u0142a kraj na drog\u0119 dynamicznego rozwoju cywilizacyjnego. Mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce pisana historia Polski zaczyna si\u0119 w\u0142a\u015bnie <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">w 966 r. od spotkania Mieszka I z czesk\u0105 ksi\u0119\u017cniczk\u0105 Dobraw\u0105 i \u015blubu piastowskiego ksi\u0119cia rok p\u00f3\u017aniej. Mieszko I i jego elity zastanawia\u0142y si\u0119, sk\u0105d najkorzystniej by\u0142oby przyj\u0105\u0107 chrzest. Obawia\u0142y si\u0119 oczywi\u015bcie <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">bardzo mocno strony niemieckiej, st\u0105d decyzja przyj\u0119cia chrztu w\u0142a\u015bnie od Czech\u201d. Autor doda\u0142 do w\u0105tku o Mieszku I kr\u00f3tk\u0105 charakterystyk\u0119 jego przemy\u015blidzkiej \u017cony, <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">a tak\u017ce wspomnia\u0142 o trzech jego poprzednikach <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">na stolcu ksi\u0105\u017c\u0105t pola\u0144skich.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Okre\u015blaj\u0105c chrzest jako skok cywilizacyjny, nieco uwagi po\u015bwi\u0119ci\u0142 \u201etechnicznym\u201d aspektom chrystianizacji: \u201eBy\u0142 na pocz\u0105tku problem z misjonarzami \u2013 z lud\u017ami, kt\u00f3rzy by chrze\u015bcija\u0144stwo wprowadzili. G\u0142\u00f3wnie byli oni pochodzenia zagranicznego. Docierali do Polski, udawali si\u0119 do g\u0142\u00f3wnych grod\u00f3w, gdzie przy wsparciu monarchy <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">i jego urz\u0119dnik\u00f3w zwo\u0142ywali ludno\u015b\u0107, kt\u00f3rej przekazywali podstawowe prawdy wiary i moralno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej. Trwa\u0142o to z regu\u0142y kilka dni, po czym chrzcili lud (cz\u0119sto masowo) i dalej uczyli neofit\u00f3w podstawowych modlitw, gest\u00f3w oraz zasad \u017cycia wed\u0142ug nowej wiary. Bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu si\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwa odgrywa\u0142y zakony. [\u2026] W \u015bredniowieczu powstanie pa\u0144stwa by\u0142o uwarunkowane przyj\u0119ciem chrztu przez w\u0142adc\u0119 okre\u015blonego terytorium i spo\u0142eczno\u015bci, z regu\u0142y narodowej. Za nim szli poddani, tworz\u0105c wsp\u00f3lnot\u0119 religijn\u0105 <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">i pa\u0144stwow\u0105. Proces ten jednak by\u0142 roz\u0142o\u017cony w czasie&nbsp;<\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">i trwa\u0142 wiele lat, a nawet wiek\u00f3w. Chrze\u015bcija\u0144stwo <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">pocz\u0105tkowo przyj\u0105\u0142 Mieszko, jego dw\u00f3r, najbli\u017csi, elity pa\u0144stwa. [\u2026] Przyj\u0119cie chrze\u015bcija\u0144stwa napotyka\u0142o <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">r\u00f3\u017cnego rodzaju problemy i nie by\u0142o takie \u0142atwe. O\u015brodki sakralne rozwin\u0119\u0142y si\u0119 szybko przy grodach g\u0142\u00f3wnych, natomiast z biegiem czasu sta\u0142o si\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwo wiar\u0105 prostego ludu.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Ta wiara w ludzie rozwija\u0142a si\u0119 niezwykle mocno, <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">ale z problemami. [\u2026] Ludno\u015bci nie podoba\u0142o si\u0119 przymusowe wprowadzenie nowej religii. Napotka\u0142o <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">op\u00f3r cz\u0119\u015bci ludno\u015bci przywi\u0105zanej do dawnej wiary, <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">do dawnych zasad. Dop\u00f3ki w\u0142adza Piast\u00f3w by\u0142a silna, bunty niezadowolonych z nowego porz\u0105dku udawa\u0142o si\u0119 t\u0142umi\u0107. Jednak ju\u017c za czas\u00f3w Mieszka II \u2013 wnuka <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">Mieszka I bunt poddanych przyczyni\u0142 si\u0119 do wygnania kr\u00f3la z kraju. Kolejne powstanie przeciw w\u0142adzy i Ko\u015bcio\u0142owi wybuch\u0142o w 1038 r. w Wielkopolsce. Podczas <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">wyst\u0105pie\u0144 mordowano mo\u017cnych, duchownych oraz <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">grabiono ich maj\u0105tki. Po tych wydarzeniach ko\u015bcio\u0142y na wiele lat opustosza\u0142y, a cz\u0119\u015b\u0107 ludno\u015bci powr\u00f3ci\u0142a <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">do poga\u0144skich praktyk. Odbudowa organizacji ko\u015bcielnej zaj\u0119\u0142a Piastom kilkadziesi\u0105t lat. Historycy s\u0105 tu nieco podzieleni. M\u00f3wi\u0105 o powstaniu ludowym, o reakcji <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">poga\u0144skiej, jak r\u00f3wnie\u017c m\u00f3wi\u0105 o tym, \u017ce te wyst\u0105pienia, protesty by\u0142y zwi\u0105zane z obci\u0105\u017ceniem ludno\u015bci <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">i pogorszeniem si\u0119 warunk\u00f3w \u017cycia. Wi\u0105za\u0142o si\u0119 to <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">z nowymi op\u0142atami na pa\u0144stwo, na dru\u017cyn\u0119 i na <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">to niekt\u00f3rzy historycy wskazuj\u0105, a jeszcze inni m\u00f3wi\u0105 <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">o tym, \u017ce wi\u0105za\u0142o si\u0119 to z przej\u0119ciem w\u0142adzy. I tak pisze o tych wydarzenia Gall Anonim w swojej kronice. [\u2026]<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Mimo \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo sta\u0142o si\u0119 za spraw\u0105 Mieszka I wyznaniem pa\u0144stwowym, to jednak pocz\u0105tkowo by\u0142o religi\u0105 elit. W\u0142adcy budowali ko\u015bcio\u0142y [\u2026], ale nawet <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">w Krakowie (a by\u0142 to przecie\u017c bardzo wa\u017cny gr\u00f3d, gdzie ko\u015bcio\u0142\u00f3w by\u0142o najwi\u0119cej) chrystianizacja sz\u0142a na tyle opornie, \u017ce w bulli papieskiej z 1254 r. m\u00f3wi si\u0119, <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">\u017ce krakowianie trwaj\u0105 w dziko\u015bci i niemal dawnej <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">\u015blepocie. Zmieni\u0142o si\u0119 to dopiero na prze\u0142omie XIII <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">i XIV w. po wzniesieniu wi\u0119kszej ilo\u015bci ko\u015bcio\u0142\u00f3w <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">parafialnych. [\u2026] W ko\u015bcio\u0142ach zacz\u0119to po polsku propagowa\u0107 nauki Ko\u015bcio\u0142a; o praktykach poga\u0144skich jeszcze w XV w. pisa\u0142 Jan D\u0142ugosz w swoim monumentalnym dziele. Jako cz\u0142owieka, kt\u00f3ry uratowa\u0142 chrze\u015bcija\u0144stwo <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">w Polsce, wskazuje si\u0119 cz\u0119sto Kazimierza Odnowiciela\u201d.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Autor pierwszego referatu skomentowa\u0142 tak\u017ce <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">spos\u00f3b przeprowadzenia celebry chrztu w \u015bredniowieczu, obraz Polski za Mieszka I oraz jej potencja\u0142 ludno\u015bciowy, spo\u0142eczny, ekonomiczny i militarno-obronny <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">w X w., co przek\u0142ada\u0142o si\u0119 na si\u0142\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwa, <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">proces powstawania sieci parafialnej w kolejnych stuleciach za staraniem dynast\u00f3w piastowskich, elit \u015bwieckich i ko\u015bcielnych.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Drugi z autor\u00f3w \u2013 Jerzy Mo\u017cd\u017can, amator i pasjonat historii \u2013 da\u0142 upust swojemu zafascynowaniu \u201erodowodem Pras\u0142owian i S\u0142owian, niezniszczaln\u0105 si\u0142\u0105 ich trwania, gotowych ponosi\u0107 ofiary w imi\u0119 cel\u00f3w <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">nadrz\u0119dnych\u201d. W oparciu o teorie zdezaktualizowane, obecnie poddawane krytyce i pe\u0142ni\u0105ce rol\u0119 \u201eobowi\u0105zuj\u0105cych\u201d w obiegu naukowym przedstawi\u0142 r\u00f3\u017cne aspekty dziej\u00f3w Europy \u015brodkowej, m.in. konflikt <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">s\u0142owia\u0144sko-awarski i najstarszy znany zachodnios\u0142owia\u0144ski organizm pa\u0144stwowy pod przyw\u00f3dztwem frankijskiego kupca Samona. Plastycznie opisa\u0142 kolejne wa\u017cne pa\u0144stwo s\u0142owia\u0144skie: \u201epa\u0144stwo wielkomorawskie \u2013 <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">olbrzymie, por\u00f3wnywalne z pa\u0144stwem Karoling\u00f3w \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 dzisiejszych: Austrii, Rumunii, Ukrainy i Ma\u0142opolski, ca\u0142e: W\u0119gry, Czechy, S\u0142owacja, \u015al\u0105sk i \u0141u\u017cyce. <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">Na te ziemie zaczyna wchodzi\u0107 chrze\u015bcija\u0144stwo z dw\u00f3ch stron \u2013 z zachodu (szerzone przez misjonarzy niemieckich) i z po\u0142udnia [\u2026]. Ksi\u0105\u017c\u0119 wielkomorawski Ro\u015bcis\u0142aw dochodzi do wniosku, \u017ce aby pa\u0144stwo utrzyma\u0107 <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">w ca\u0142o\u015bci, trzeba stworzy\u0107 jak\u0105\u015b wsp\u00f3ln\u0105 religi\u0119 [\u2026]. Zdaje sobie spraw\u0119 z tego, co daje religia chrze\u015bcija\u0144ska, [\u2026] ale nie chce wprowadzi\u0107 chrze\u015bcija\u0144stwa przez misjonarzy niemieckich, [\u2026] aby nie podporz\u0105dkowa\u0107 pa\u0144stwa wielkomorawskiego kr\u00f3lestwu niemieckiemu. [\u2026] Zwraca si\u0119 do w\u0142adcy bizantyjskiego \u2013 cesarza <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">Micha\u0142a III. Pisze do niego: \u00bbJeste\u015bmy ju\u017c ochrzczeni, ale nie ma nam kto prze\u0142o\u017cy\u0107 Pisma\u00ab. Cesarz bizantyjski wysy\u0142a dw\u00f3ch wielkich ludzi [\u2026] Cyryla i Metodego \u2013 postacie niezmiernie istotne. Opr\u00f3cz religii, wnosz\u0105 tam te\u017c j\u0119zyk s\u0142owia\u0144ski do nabo\u017ce\u0144stw. [\u2026] (musieli\u015bmy czeka\u0107 tysi\u0105c lat na to, \u017ceby nabo\u017ce\u0144stwa by\u0142y <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">po polsku, a oni to robili w j\u0119zyku s\u0142owia\u0144skim ju\u017c <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">w po\u0142owie IX w.). Wnosz\u0105 pismo s\u0142owia\u0144skie [\u2026] <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">i zaczynaj\u0105 wprowadza\u0107 nabo\u017ce\u0144stwo w j\u0119zyku s\u0142owia\u0144skim\u201d.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Autor kr\u00f3tko przedstawi\u0142 problemy, jakich do\u015bwiadczyli obaj aposto\u0142owie S\u0142owian g\u0142\u00f3wnie z powodu <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">dywersyjnych dzia\u0142a\u0144 duchowie\u0144stwa wschodniofrankijskiego (niemieckiego), ich pobyt w Rzymie, pozyskanie dla swoich plan\u00f3w misyjnych przychylno\u015bci Stolicy <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">Apostolskiej, powo\u0142anie morawsko-pano\u0144skiej prowincji ko\u015bcielnej. Nie zatrzyma\u0142 si\u0119 zbyt d\u0142ugo nad kwesti\u0105 <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">p\u00f3\u017aniejszego rozkwitu \u015brodkowoeuropejskiego, naddunajskiego ksi\u0119stwa, wysnu\u0142 jednak wniosek, \u017ce upadaj\u0105ce pa\u0144stwo wielkomorawskie da\u0142o pocz\u0105tek trzem <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">oddzielnym organizmom pa\u0144stwowym: Polsce, Czechom i W\u0119grom.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Skoncentrowa\u0142 si\u0119 w swojej pe\u0142nej temperamentu opowie\u015bci na \u201erodowodzie\u201d polskiego \u017cywio\u0142u nad Wart\u0105, omawiaj\u0105c pocz\u0105tki pa\u0144stwowo\u015bci monarchii piastowskiej w do\u015b\u0107 nieszablonowym \u015bwietle i na\u015bwietlaj\u0105c <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">niecz\u0119sto akcentowane w\u0105tki, np. rozbicie sojuszu <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">pomi\u0119dzy Ksi\u0119stwem Czeskim a Zwi\u0105zkiem Wieleckim poprzez ma\u0142\u017ce\u0144stwo ksi\u0119\u017cniczki czeskiej z Mieszkiem I, ciekaw\u0105 histori\u0119 ksi\u0119\u017cniczki pola\u0144skiej \u015awi\u0119tos\u0142awy, <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">a tak\u017ce rywalizacj\u0119 pomi\u0119dzy domen\u0105 Przemy\u015blid\u00f3w <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">a domen\u0105 S\u0142awnikowic\u00f3w. Na tym tle sporo uwagi <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">po\u015bwi\u0119ci\u0142 postaci bp. Wojciecha S\u0142awnikowica i jego domniemanym zwi\u0105zkom z Podkarpaciem, m.in. <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">z okolicami Dukli i z ko\u015bcio\u0142em jego wezwania <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">w Kro\u015bnie. Wspomnia\u0142 o koncepcji tworzenia nowego imperium europejskiego cesarza Ottona III i o zje\u017adzie gnie\u017anie\u0144skim. Puent\u0119 wyst\u0105pienia stanowi\u0142 wniosek <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">o tym, \u017ce Polacy stosunkowo szybko uzyskali zar\u00f3wno koron\u0119 kr\u00f3lewsk\u0105, jak i metropoli\u0119 ko\u015bcieln\u0105, podczas gdy Czesi musieli na to czeka\u0107 d\u0142u\u017cej (na koron\u0119 do 1085 r., a na metropoli\u0119 do 1344 r.). Pochwali\u0142 przy tym naszych praprzodk\u00f3w za genialn\u0105 polityk\u0119, skutkuj\u0105c\u0105 szybk\u0105 emancypacj\u0105 zar\u00f3wno w niezale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej, jak i ko\u015bcielnej.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Niekt\u00f3re uwagi dukielskiego pasjonata historii by\u0142y <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">na tyle dyskusyjne, \u017ce odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do nich dr Hubert Ossadnik \u2013 historyk, archiwista, kustosz dyplomowany <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, ceniony przewodnik beskidzki i instruktor przewodnictwa PTTK. Potwierdzi\u0142, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 z om\u00f3wionych hipotez wielokrotnie zosta\u0142a poddana konstruktywnej krytyce. Podsumowa\u0142 swoje polemiczne wyst\u0105pienie uwag\u0105 o tym, \u017ce obecnie nie jest mo\u017cliwe dok\u0142adne opisanie wi\u0119kszo\u015bci wydarze\u0144 sprzed tysi\u0105clecia z prozaicznego powodu niezwyk\u0142ej skromno\u015bci, a nawet sprzeczno\u015bci \u017ar\u00f3de\u0142, co wcze\u015bniej potwierdzili tak\u017ce autorzy obydwu wyst\u0105pie\u0144. Oczywi\u015bcie taka sytuacja daje wiele pola do historycznych docieka\u0144, kt\u00f3re niejednokrotnie bazuj\u0105 wy\u0142\u0105cznie na hipotezach badawczych.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Nie dziwi\u0142o zatem to, \u017ce niekt\u00f3rzy z uczestnik\u00f3w <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">spotkania wzi\u0119li udzia\u0142 w dyskusji. Zosta\u0142o to nagrodzone przekazaniem dla najaktywniejszych s\u0142uchaczy kilku egzemplarzy gaw\u0119dziarskiej publikacji Jerzego Mo\u017cd\u017cana pt. \u201ePras\u0142owianie, S\u0142owianie, Polacy \u2013 rozwa\u017cania\u201d. Zosta\u0142a ona scharakteryzowana jako \u201eksi\u0105\u017cka dla wszystkich tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 pog\u0142\u0119bi\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">na temat pocz\u0105tk\u00f3w Pa\u0144stwa Polskiego oraz w nieszablonowy spos\u00f3b spojrze\u0107 na nasz\u0105 histori\u0119. [\u2026] <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">Zmierzeniem niniejszej pracy jest wi\u0119c pr\u00f3ba przedstawienia czasu zaistnienia, wielko\u015bci i znaczenia pa\u0144stwa <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">i narodu polskiego, oraz rozbudzenie wi\u0119kszego zaciekawienia bogatymi dziejami Europy \u015arodkowej przed <\/span><span style=\"font-size: 14pt;\">X w.\u201d<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><em>&nbsp;<\/em><\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><em>M.A.J.<\/em><\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><em>fot. M.A.J.<\/em><\/span><\/p>\n\n\n\n<!-- default-view.php -->\n<div\n\tclass=\"ngg-galleryoverview default-view \"\n\tid=\"ngg-gallery-8222b936eff341f3a59d33f4c893ac55-1\">\n\n\t\t<!-- Thumbnails -->\n\t\t\t\t<div id=\"ngg-image-0\" class=\"ngg-gallery-thumbnail-box \" >\n\t\t\t\t        <div class=\"ngg-gallery-thumbnail\">\n            <a href=\"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/wp-content\/gallery\/wspolnota\/DSC_0838.jpg\"\n               title=\"\"\n               data-src=\"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/wp-content\/gallery\/wspolnota\/DSC_0838.jpg\"\n               data-thumbnail=\"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/wp-content\/gallery\/wspolnota\/thumbs\/thumbs_DSC_0838.jpg\"\n               data-image-id=\"299\"\n               data-title=\"DSC_0838\"\n               data-description=\"\"\n               data-image-slug=\"dsc_0838\"\n               class=\"ngg-simplelightbox\" rel=\"8222b936eff341f3a59d33f4c893ac55\">\n                <img\n                    title=\"DSC_0838\"\n                    alt=\"DSC_0838\"\n                    src=\"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/wp-content\/gallery\/wspolnota\/thumbs\/thumbs_DSC_0838.jpg\"\n                    width=\"240\"\n                    height=\"160\"\n                    style=\"max-width:100%;\"\n                \/>\n            <\/a>\n        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div> \n\t\t\t\n\t\t\t\t<div id=\"ngg-image-1\" class=\"ngg-gallery-thumbnail-box \" >\n\t\t\t\t        <div class=\"ngg-gallery-thumbnail\">\n            <a href=\"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/wp-content\/gallery\/wspolnota\/DSC_0825.jpg\"\n               title=\"\"\n               data-src=\"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/wp-content\/gallery\/wspolnota\/DSC_0825.jpg\"\n               data-thumbnail=\"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/wp-content\/gallery\/wspolnota\/thumbs\/thumbs_DSC_0825.jpg\"\n               data-image-id=\"300\"\n               data-title=\"DSC_0825\"\n               data-description=\"\"\n               data-image-slug=\"dsc_0825\"\n               class=\"ngg-simplelightbox\" rel=\"8222b936eff341f3a59d33f4c893ac55\">\n                <img\n                    title=\"DSC_0825\"\n                    alt=\"DSC_0825\"\n                    src=\"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/wp-content\/gallery\/wspolnota\/thumbs\/thumbs_DSC_0825.jpg\"\n                    width=\"240\"\n                    height=\"160\"\n                    style=\"max-width:100%;\"\n                \/>\n            <\/a>\n        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div> \n\t\t\t\n\t\t\t\t<div id=\"ngg-image-2\" class=\"ngg-gallery-thumbnail-box \" >\n\t\t\t\t        <div class=\"ngg-gallery-thumbnail\">\n            <a href=\"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/wp-content\/gallery\/wspolnota\/DSC_0853.jpg\"\n               title=\"\"\n               data-src=\"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/wp-content\/gallery\/wspolnota\/DSC_0853.jpg\"\n               data-thumbnail=\"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/wp-content\/gallery\/wspolnota\/thumbs\/thumbs_DSC_0853.jpg\"\n               data-image-id=\"301\"\n               data-title=\"DSC_0853\"\n               data-description=\"\"\n               data-image-slug=\"dsc_0853\"\n               class=\"ngg-simplelightbox\" rel=\"8222b936eff341f3a59d33f4c893ac55\">\n                <img\n                    title=\"DSC_0853\"\n                    alt=\"DSC_0853\"\n                    src=\"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/wp-content\/gallery\/wspolnota\/thumbs\/thumbs_DSC_0853.jpg\"\n                    width=\"240\"\n                    height=\"160\"\n                    style=\"max-width:100%;\"\n                \/>\n            <\/a>\n        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div> \n\t\t\t\n\t\t\t\t<div id=\"ngg-image-3\" class=\"ngg-gallery-thumbnail-box \" >\n\t\t\t\t        <div class=\"ngg-gallery-thumbnail\">\n            <a href=\"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/wp-content\/gallery\/wspolnota\/DSC_0818.jpg\"\n               title=\"\"\n               data-src=\"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/wp-content\/gallery\/wspolnota\/DSC_0818.jpg\"\n               data-thumbnail=\"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/wp-content\/gallery\/wspolnota\/thumbs\/thumbs_DSC_0818.jpg\"\n               data-image-id=\"302\"\n               data-title=\"DSC_0818\"\n               data-description=\"\"\n               data-image-slug=\"dsc_0818\"\n               class=\"ngg-simplelightbox\" rel=\"8222b936eff341f3a59d33f4c893ac55\">\n                <img\n                    title=\"DSC_0818\"\n                    alt=\"DSC_0818\"\n                    src=\"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/wp-content\/gallery\/wspolnota\/thumbs\/thumbs_DSC_0818.jpg\"\n                    width=\"240\"\n                    height=\"160\"\n                    style=\"max-width:100%;\"\n                \/>\n            <\/a>\n        <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div> \n\t\t\t\n\t\n\t<br style=\"clear: both\" \/>\n\n\t\n\t\t<!-- Pagination -->\n\t<div class='ngg-clear'><\/div>\t<\/div>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Brzozowskie Spotkanie Muzealne w \u015brodowe<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1376,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[11,2,10,17],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1807"}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1807"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1807\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5109,"href":"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1807\/revisions\/5109"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1807"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1807"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.brzozow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1807"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}