{"id":1868,"date":"2018-11-02T15:49:16","date_gmt":"2018-11-02T14:49:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.muzeum.brzozow.pl\/?page_id=1868"},"modified":"2021-03-09T08:32:12","modified_gmt":"2021-03-09T07:32:12","slug":"w-atmosferze-tajemnicy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/muzeum.brzozow.pl\/?p=1868","title":{"rendered":"W atmosferze tajemnicy"},"content":{"rendered":"\n

Go\u015bcie otwarcia wystawy \u201eStanis\u0142aw G\u00f3recki. <\/span>Rysunek. Malarstwo\u201d w \u015brodowe popo\u0142udnie 4 lipca mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 uczestniczenia w uczcie artystycznej, kt\u00f3r\u0105 zapewni\u0142 rzeszowski rysownik, grafik i malarz, tw\u00f3rca rangi og\u00f3lnopolskiej, udost\u0119pniaj\u0105c w brzozowskim <\/span>muzeum 41 rysunk\u00f3w i 1 kompozycj\u0119 malarsk\u0105. Prace, utrzymane w krakowskiej szkole rysunku i prezentuj\u0105ce wybitne, klasyczne walory okaza\u0142y si\u0119 \u017cywym \u015bwiadectwem rewelacyjnej r\u0119ki mistrza, kt\u00f3ry wprawdzie niejednokrotnie si\u0119ga po nowe \u015brodki wyrazu, lecz przede wszystkim pozostaje wierny tradycyjnym narz\u0119dziom, zw\u0142aszcza o\u0142\u00f3wkowi, a tak\u017ce d\u0142ugopisowi czy kredce. Doceniaj\u0105c zalety i mo\u017cliwo\u015bci program\u00f3w komputerowych, stara si\u0119 przestrzega\u0107 student\u00f3w przed ich nadmiernym wykorzystywaniem i zatracaniem w\u0142asnej <\/span>inwencji i kreatywno\u015bci. Nie krytykuj\u0105c przesadnie nowatorskich rozwi\u0105za\u0144, na og\u00f3\u0142 nie dopuszcza w swojej tw\u00f3rczo\u015bci zmian o charakterze radykalnym.<\/span><\/p>\n\n\n\n

Sam zreszt\u0105, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do pierwocin i znaczenia rysunku, przyzna\u0142 w jednej ze swoich wypowiedzi, \u017ce ten by\u0142 \u201eod najdawniejszych czas\u00f3w [\u2026] przekazem informacji o naturze, a tak\u017ce sposobem porozumiewania <\/span>si\u0119 cz\u0142owieka. Jest on prosty w realizacji, pozwala <\/span>na szybkie wyra\u017canie emocji i informacji o relacjach, jakie zachodz\u0105 mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a jego otoczeniem. Na przestrzeni wiek\u00f3w odgrywa\u0142 bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 <\/span>w rozwoju cywilizacji i sztuki. Pos\u0142ugiwali si\u0119 nim nie tylko arty\u015bci, ale i przedstawiciele wszystkich dziedzin nauki i zawod\u00f3w. Rysunek sta\u0142 si\u0119 pierwszym zapisem pomys\u0142u, pomaga\u0142 w rozwijaniu nast\u0119pnych jego etap\u00f3w w dziedzinach artystycznych i u\u017cytkowych. Z czasem umacnia\u0142 swoj\u0105 pozycj\u0119 w sztuce, pocz\u0105tkowo jako szkic do obrazu, rze\u017aby, malarstwa, architektury i wszelkich rodzaj\u00f3w projektowania. Uniwersalny w ka\u017cdym aspekcie, przyczynia\u0142 si\u0119 do tw\u00f3rczego rozwoju wielu dyscyplin i dziedzin. Jego aktywne i artystyczne znaczenie zmienia\u0142o si\u0119 w r\u00f3\u017cnych okresach historycznych. Dopiero w wieku XX, a szczeg\u00f3lnie w jego drugiej po\u0142owie, rysunek rozwin\u0105\u0142 si\u0119 jako samodzielna dyscyplina tw\u00f3rcza. Sta\u0142o si\u0119 to g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki zwr\u00f3ceniu do tradycji, powrotowi do stosowania podstawowego warsztatu: o\u0142\u00f3wka, kredki lub w\u0119gla\u201d. Ko\u0144cz\u0105cy w br. prac\u0119 akademick\u0105 rzeszowski wyk\u0142adowca dodaje, \u017ce \u201ewsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wyodr\u0119bni\u0142y si\u0119 dwie drogi rozwoju rysunku. Niekt\u00f3rzy arty\u015bci widza jego pomocnicz\u0105 rol\u0119 i traktuj\u0105 jako <\/span>zapowied\u017a i wst\u0119p do realizacji pomys\u0142\u00f3w, du\u017ca grupa tw\u00f3rc\u00f3w natomiast pog\u0142\u0119bia analiz\u0119 rysunku, bogactwo walor\u00f3w i kompozycji, co doprowadza do traktowania <\/span>go jako ostateczn\u0105 wypowied\u017a artystyczn\u0105\u201d.<\/span><\/p>\n\n\n\n

Prowadz\u0105cy wernisa\u017c w muzeum nawi\u0105za\u0142 jednak <\/span>do wizyt\u00f3wki rysunku profesora. Powiedzia\u0142 m.in.: \u201eNiew\u0105tpliwie do truizm\u00f3w nale\u017cy konstatacja o tym, <\/span>\u017ce \u015bwiat\u0142o wraz z towarzysz\u0105cym mu cieniem stanowi sk\u0142adnik decyduj\u0105cy i konstruuj\u0105cy wizualne odczuwanie g\u0142\u0119bi. Zmys\u0142 prawid\u0142owego wzroku dostrzega i niemal\u017ce automatycznie analizuje bowiem t\u0119 specyficzn\u0105 i zagadkow\u0105 fal\u0119 elektromagnetyczn\u0105, a poprzez jej odbicie <\/span>od powierzchni charakteryzuj\u0105cych si\u0119 rozmaitymi <\/span>w\u0142a\u015bciwo\u015bciami refleksyjnymi tworzy tr\u00f3jwymiarow\u0105 <\/span>rekonstrukcj\u0119 struktury, tekstury i faktury widzianego obiektu. Arty\u015bci od dziesi\u0119cio- i stuleci stosuj\u0105 r\u00f3\u017cne sposoby, metody i narz\u0119dzia, by efektem tr\u00f3jwymiarowo\u015bci oczarowa\u0107, zaintrygowa\u0107, spot\u0119gowa\u0107 teatralizacj\u0119 przestrzeni obrazowej i wywo\u0142ywa\u0107 emocje, a czyni\u0105 <\/span>to przecie\u017c nie za pomoc\u0105 samego \u015bwiat\u0142a, lecz jego iluzji przelanej na papier, tektur\u0119, p\u0142\u00f3tno, desk\u0119, blach\u0119, szk\u0142o czy inne podobrazie.<\/span><\/p>\n\n\n\n

Tym fenomenalnym czynnikiem i jak\u017ce bogatym <\/span>w znaczenia symbolem, od wiek\u00f3w analizowanym <\/span>i praktykowanym w sztuce, zajmuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c autor prezentowanych rysunk\u00f3w i obraz\u00f3w \u2013 wprawdzie <\/span>urodzony w Wa\u0142brzychu (1948), ale poniek\u0105d brzozowianin, jako \u017ce dzieci\u0144stwo sp\u0119dzi\u0142 w nadstobnickim <\/span>grodzie, absolwent Wydzia\u0142u Grafiki w krakowskiej <\/span>Akademii Sztuk Pi\u0119knych w pracowniach profesor\u00f3w: W\u0142odzimierza Kunza z litografii, Mieczys\u0142awa Wejmana <\/span>z metalu i Witolda Chomicza z ilustracji ksi\u0105\u017cki (1974), prowadz\u0105cy zaj\u0119cia w Instytucie Wychowania Artystycznego Uniwersytetu Marii Curie-Sk\u0142odowskiej w Lublinie (1974\u20131997), Europejskiej Akademii Sztuk w Warszawie (1992\u20131993), Instytucie Edukacji Artystycznej Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szkole Zawodowej w Sanoku (2002\u20132012), profesor zwyczajny i kierownik Zak\u0142adu Rysunku <\/span>w Wydziale Sztuki Uniwersytetu Rzeszowskiego (1995\u20132018), prowadz\u0105cy dyplomuj\u0105c\u0105 pracowni\u0119 rysunku, laureat licznych wyr\u00f3\u017cnie\u0144, m.in. Nagrody Ministra Nauki (2003), uczestnik setki wystaw zbiorowych i bohater ponad stu ekspozycji indywidualnych. Chcia\u0142oby si\u0119 <\/span>powiedzie\u0107, \u017ce prof. Stanis\u0142aw G\u00f3recki (sk\u0105din\u0105d absolwent technikum elektrycznego, do czego z humorem niekiedy nawi\u0105zuje) ze \u015bwiat\u0142em nie eksperymentuje, <\/span>nie musi tego czyni\u0107, poniewa\u017c opanowa\u0142 jego tajniki <\/span>i obecnie po mistrzowsku przedstawia jego uk\u0142ad, <\/span>zakrzywienie, ugi\u0119cie, kontrast, nat\u0119\u017cenie i inne <\/span>estetyczne i wizualne parametry. Jednak chyba ka\u017cdy artysta pokorny wobec swojego tworzywa (a poprzez <\/span>to wielki) nie odwa\u017cy\u0142by si\u0119 postawi\u0107 tak kategorycznej tezy. Zatem i my nie mamy \u015bmia\u0142o\u015bci na tak stanowcze wyznanie, jednak nie przeszkadza nam to w opisie <\/span>odczuwanych wra\u017ce\u0144. Liryczne prace rzeszowskiego wirtuoza rysunku \u017cyj\u0105 swoim \u017cyciem, wykazuj\u0105 si\u0119 <\/span>niecz\u0119sto spotykan\u0105 zwiewno\u015bci\u0105, subtelno\u015bci\u0105, a nawet w pewnym stopniu prze\u017aroczysto\u015bci\u0105. W\u0142a\u015bnie po tym mo\u017cemy pozna\u0107 kunszt r\u0119ki, gdy\u017c \u00bbsportretowanie\u00ab efekt\u00f3w u\u0142o\u017ce\u0144 i mu\u015bni\u0119\u0107 \u015bwietlnej fali do \u0142atwych zada\u0144 nie nale\u017cy. Jest to tym bardziej istotne, je\u015bli u\u015bwiadomimy sobie, \u017ce \u015bwiat\u0142o nadaje sens dzie\u0142om rysownik\u00f3w.<\/span><\/p>\n\n\n\n

Nie tylko na ten aspekt zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 arcymistrz grafiki artystycznej Stanis\u0142aw W\u00f3jtowicz w szkicu \u201ePictura linearis, czyli rysunki Stanis\u0142awa G\u00f3reckiego\u201d, stwierdzaj\u0105c: \u201eO\u0142\u00f3wek i d\u0142ugopis s\u0105, jak si\u0119 okazuje, wystarczaj\u0105co dobrym narz\u0119dziem do przedstawienia w\u0142a\u015bciwych form i ich wzajemnych relacji oraz dzia\u0142ania \u015bwiat\u0142a o zr\u00f3\u017cnicowanej intensywno\u015bci i nat\u0119\u017ceniu. Linie o heterogenicznym przebiegu i zag\u0119szczeniu tworz\u0105 roz\u015bwietlone przestrzenie s\u0105siaduj\u0105ce z tymi, gdzie cie\u0144 ledwo nie przechodzi w przeczernienie. W rysunkach wykonanych dodatkowym efektem jest bogactwo faktur, podkre\u015blaj\u0105ce nastr\u00f3j tajemnicy kryj\u0105cej si\u0119 w pozornej pl\u0105taninie linii zast\u0119puj\u0105cej klasyczne kreskowanie. <\/span>Atmosfera tajemnicy jest r\u00f3wnie\u017c obecna w ma\u0142ych <\/span>formatach, ukazuj\u0105cych formy w uj\u0119ciu syntetycznym, mimo to \u2013 a mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego \u2013 sprawiaj\u0105ce wra\u017cenie wzi\u0119tych z kosmicznego bezkresu. Inspiracj\u0105 [\u2026] prac by\u0142o oddzia\u0142ywanie natury, sk\u0142aniaj\u0105ce do jego <\/span>interpretacji podczas rysowania. Te \u00bbobja\u015bnienia\u00ab <\/span>
podobne s\u0105 do wsp\u00f3\u0142czesnych przek\u0142ad\u00f3w z pradawnego j\u0119zyka, w kt\u00f3rego d\u017awi\u0119kach brzmi plusk wody <\/span>w wartkim strumieniu, \u0142oskot g\u0142azu tocz\u0105cego si\u0119 <\/span>po stromym zboczu, huk fali bij\u0105cej w skaliste wybrze\u017ce, szum powietrza poruszanego skrzyd\u0142ami ptaka\u2026 Rysunki Stanis\u0142awa G\u00f3reckiego, obrazy utworzone z linii pobudzaj\u0105 wyobra\u017ani\u0119, \u0142\u0105cz\u0105c odbiorc\u0119 z r\u00f3\u017cnymi formami rzeczywisto\u015bci artystycznej. Podzielaj\u0105c przekonanie artysty o znacz\u0105cej warto\u015bci rysunku w poszukiwaniu w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci w r\u00f3\u017cnych dziedzinach sztuki i \u017cycia, przyjrzymy si\u0119 raz jeszcze kreskom cie\u0144szym ni\u017c \u017ad\u017ab\u0142o trawy\u201d.<\/span><\/p>\n\n\n\n

Sam autor mniej poetycko, cho\u0107 rzeczowo opisa\u0142 swoj\u0105 przygod\u0119 ze sztuk\u0105. Kilka lat temu podczas <\/span>II Konferencji Rysunku \u201eRysunek \u2013 przestrze\u0144 realna \u2013 przestrze\u0144 kreowana\u201d w Gda\u0144sku wyzna\u0142: \u201eM\u00f3j dialog <\/span>z rysunkiem trwa, jego podstaw\u0119 stanowi korzystanie <\/span>z niekt\u00f3rych w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 i poszukiwanie <\/span>nowych rozwi\u0105za\u0144. Nie czuj\u0119 potrzeby dokonywania radykalnych zmian na mojej drodze tw\u00f3rczej. Doceniam wszelkie odkrycia artystyczne u innych \u2013 o ile s\u0105 nast\u0119pstwem s\u0142usznych i prawdziwych warto\u015bci, kt\u00f3re sprawdzaj\u0105 si\u0119 w czasie, nie wynikaj\u0105 z m\u00f3d i szybko przemijaj\u0105cych tendencji. Doceniam programy komputerowe, nie s\u0105 to narz\u0119dzia pracy ca\u0142kowicie mi obce. Czasem traktuj\u0119 je jako rozpoznawanie nowych mo\u017cliwo\u015bci. Ten warsztat wymaga jednak pewnego podporz\u0105dkowania si\u0119. Pracuj\u0105c na komputerze, mo\u017cna uzyska\u0107 zbli\u017cone, <\/span>a nawet precyzyjniejsze efekty. Doceniam to wszystko, ale osobi\u015bcie nie widz\u0119 dla siebie lepszych narz\u0119dzi <\/span>ni\u017c o\u0142\u00f3wek, kredka czy d\u0142ugopis. Cieszy mnie fakt, <\/span>\u017ce na wystawach i konkursach wsp\u00f3\u0142czesnego rysunku dominuj\u0105c\u0105 przewag\u0119 stanowi\u0105 prace powsta\u0142e z tradycyjnego warsztatu i ich wysoki poziom jest wynikiem wolnego, nieskomplikowanego warsztatowo procesu tw\u00f3rczego oraz sprawdzonej skuteczno\u015bci i mo\u017cliwo\u015bci bezpo\u015bredniego zapisu. Rysunek w przysz\u0142o\u015bci coraz bardziej b\u0119dzie obecny w dzia\u0142alno\u015bci artystycznej, <\/span>b\u0119dzie odgrywa\u0142 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w rozwoju innych dziedzin obejmuj\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka. Jego znacz\u0105c\u0105 warto\u015bci\u0105 jest dost\u0119pno\u015b\u0107 przy poszukiwaniu w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci w r\u00f3\u017cnych dziedzinach sztuki i \u017cycia\u201d.<\/span><\/p>\n\n\n\n

Bohater wystawy podczas jej otwarcia wspomnia\u0142 m.in. o wsp\u00f3lnej z ma\u0142\u017conk\u0105 \u2013 prof. Mari\u0105 Siut\u0105-G\u00f3reck\u0105 \u2013 decyzji przeniesienia si\u0119 z uczelni lubelskiej <\/span>do Rzeszowa, gdzie dzi\u0119ki zabiegom Aleksandra <\/span>Bentkowskiego tworzono uniwersytet. Podzieli\u0142 si\u0119 satysfakcj\u0105 z faktu, i\u017c m\u0142odzie\u017c z po\u0142udniowo-wschodniej <\/span>cz\u0119\u015bci Polski ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 zg\u0142\u0119biania tajnik\u00f3w i rozwijania talent\u00f3w artystycznych w stolicy Podkarpacia, cho\u0107 <\/span>doda\u0142, \u017ce \u201ewtedy studenci mogli studiowa\u0107; teraz to jest trudniejsze, cz\u0119sto musz\u0105 r\u00f3wnolegle pracowa\u0107 i nie jest tak \u0142atwo na Wydziale Sztuki w Rzeszowie\u201d. Wspomnia\u0142 o inicjatywie tworzenia grupy tw\u00f3rczej spo\u015br\u00f3d <\/span>absolwent\u00f3w tak, aby wi\u0119zi nie os\u0142abia\u0142y si\u0119, lecz <\/span>przyczynia\u0142y do ustawicznego rozwoju, organizowania wystaw, plener\u00f3w i innych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 z zakresu <\/span>sztuki. \u017bartobliwie nawi\u0105za\u0142 do m\u0142odzie\u0144czego w\u0105tku edukacyjnego i uko\u0144czenia technikum elektrycznego, m\u00f3wi\u0105c: \u201eWidocznie elektryka dobrze dzia\u0142a. Mam jak\u0105\u015b elektryczno\u015b\u0107 w sobie, nie a\u017c tyle wolt\u00f3w, ale ona jest. To jest w m\u00f3zgu i dzia\u0142a na zasadzie elektryczno\u015bci. Czasami za bardzo zadzia\u0142a\u201d.<\/span><\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnie ciep\u0142o i z sympatycznym dystansem profesor udzieli\u0142 \u017cyciowej rady m\u0142odym adeptom sztuk wizualnych s\u0142owami: \u201eRysunek jest bardzo tani (studentom to <\/span>w\u0142a\u015bnie m\u00f3wi\u0119) [\u2026]. Wyprodukowanie [\u2026] kosztuje 3 z\u0142. Gdy si\u0119 go sprzeda, jest wielokrotno\u015b\u0107 tego i to ju\u017c jest du\u017ca cena. Natomiast gorzej jest z malarstwem, z rze\u017ab\u0105 \u2013 jeszcze gorzej, cho\u0107 jeszcze wi\u0119cej mo\u017cna zarobi\u0107. M\u00f3wi\u0119 o tym, bo ze sztuki jednak trzeba \u017cy\u0107. My\u015bl\u0119, <\/span>\u017ce to si\u0119 zacznie, gdy zaczn\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 ludzie bogaci, to b\u0119d\u0105 kupowa\u0107. Na zachodzie tak jest, \u017ce w mieszkaniach jest sztuka wsp\u00f3\u0142czesna, a je\u015bli nie ma, to z takim si\u0119 nie zadaj\u0105 s\u0105siedzi. Tak by\u0142o np. w latach osiemdziesi\u0105tych [\u2026] To u nas powoli, powoli rozwinie si\u0119 i b\u0119dzie to sztuka powa\u017cnej rangi. To dzi\u0119ki temu, \u017ce s\u0105 uczelnie kierunkowe [\u2026] w ostatnich latach du\u017co ich przyby\u0142o\u201d.<\/span><\/p>\n\n\n\n

Wies\u0142aw Orlik \u2013 by\u0142y nauczyciel profesora w technikum elektrycznym w kro\u015bnie\u0144skiej Turasz\u00f3wce, utrzymuj\u0105c si\u0119 w pe\u0142nej \u017cyczliwego humoru konwencji, zapyta\u0142 <\/span>o to, czy bohater kiedy\u015b zosta\u0142 pora\u017cony pr\u0105dem i co by\u0142o powodem nauki w technikum elektrycznym, z czego wywi\u0105za\u0142 si\u0119 mi\u0119dzy dwoma panami zabawny dialog. Pogratulowa\u0142 ponadto wystawy i wspomnia\u0142 o dziejach szko\u0142y w Turasz\u00f3wce.<\/span><\/p>\n\n\n\n

Profesor Stanis\u0142aw G\u00f3recki zach\u0119ci\u0142 utalentowan\u0105 m\u0142odzie\u017c do rozwijania talent\u00f3w. Natomiast jako \u015bwie\u017co upieczony emeryt zadeklarowa\u0142 intensyfikacj\u0119 swojej tw\u00f3rczo\u015bci w zakresie rysunku, skoro \u201emalowanie, <\/span>rze\u017abienie, rysowanie jest ci\u0105giem dalszym, nie czuje si\u0119 tego przej\u015bcia, a spotka\u0107 si\u0119 z kolegami i porozmawia\u0107 mo\u017cna zawsze\u201d. S\u0142owa te stanowi\u0142y kanw\u0119 zwiedzania ekspozycji, a tak\u017ce rozm\u00f3w kuluarowych, w kt\u00f3rych bezpo\u015bredni dialog z mistrzem pozwala na lepszy kontakt ni\u017c w wypowiedzi oficjalnej.<\/span><\/p>\n\n\n\n

M.A.J.<\/em><\/span><\/p>\n\n\n\n

fot. MK<\/em><\/span><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\t\t\n\t\t\t\t